دبیر شیمی دبیرستان های گناباد

                  اساس كار بسته هاي سرمازا يا گرمازاي فوري كه ورزشكاران استفاده مي كنند چيست؟

 اغلب ورزشكاران براي درمان آسيب‌ديدگيهاي خود از بسته‌هايي استفاده مي‌كنند كه فوري سرما يا گرما توليد مي‌كنند. طرز كار اين بسته‌ها كه از جمله‌ي وسايل كمك‌هاي اوليه هستند، بر پايه‌ي مفهوم گرماي انحلال استوار است. اين بسته‌ها از يك كيسه‌ي پلاستيكي تشكيل شده‌اند كه درون آن، يك بسته‌ي كوچك آب و يك ماده‌ي شيميايي به صورت گرد وجود دارد. ضربه زدن به كيسه‌ي پلاستيكي موجب مي‌شود كه بسته‌ي كوچك آب پاره شده، ماده‌ي شيميايي در آن حل شود. اگر انحلال ماده‌ي شيميايي در آب گرماده باشد، دماي بسته افزايش مي‌يابد و اگر اين انحلال گرماگير باشد، دماي بسته كاهش مي‌يابد.
از سديم استات، كلسيم كلريد يا منيزيم سولفات معمولا" در بسته‌هاي توليد كننده‌ي گرما و از آمونيوم نيترات معمولا" در بسته‌هاي توليد كننده‌ي سرما استفاده مي‌كنند. فرآيند انحلالي كه در هر مورد رخ مي‌دهد، را در زير به صورت تصويري مشاهده فرمائيد.
آزمايش‌ها نشان مي‌دهد كه افزودن 40 گرم كلسيم كلريد به 100 ميلي‌ليتر آب 20 درجه سانتيگراد، دماي آب را 90 درجه سانتيگراد افزايش مي‌دهد. از سوي ديگر، انحلال 30 گرم آمونيوم نيترات در 100 ميلي‌ليتر آب 20 درجه سانتيگراد، سبب كاهش دماي آب از بيست به صفر درجه سانتيگراد مي‌‌گردد. بسته‌هاي توليد كننده‌ي سرما يا گرما، در حدود 20 دقيقه كار مي‌كند.